موتور اتوبوس به عنوان «قلب تپنده» این وسیله نقلیه، باید قدرت و گشتاور بسیار بالایی داشته باشد تا بتواند وزن سنگین بدنه و تعداد زیادی مسافر را به ویژه در مسیرهای کوهستانی یا سربالایی ها به حرکت درآورد.
در اینجا به بررسی اجزا و ویژگی های کلیدی موتورهای اتوبوس می پردازیم:
1. نوع موتور (دیزلی)
تقریباً تمام اتوبوس های مسافربری از موتورهای دیزلی چهارزمانه (Diesel Engines) استفاده می کنند.
چرا دیزل؟ موتورهای دیزلی گشتاور (Torque) بسیار بالاتری نسبت به بنزین دارند که برای جابه جایی بارهای سنگین ضروری است. همچنین بازدهی سوخت موتورهای دیزلی در مسیرهای طولانی بهتر است.
2. اجزای اصلی موتور اتوبوس
توربوشارژر (Turbocharger): این قطعه با فشرده سازی هوای ورودی به سیلندرها، قدرت موتور را بدون نیاز به بزرگ تر کردن ابعاد آن، به شدت افزایش می دهد.
اینترکولر (Intercooler): چون هوای فشرده شده توسط توربو بسیار داغ می شود، اینترکولر آن را خنک می کند تا چگالی هوا بیشتر شود و احتراق در موتور بهینه تر صورت گیرد.
سیستم سوخت رسانی Common Rail: سیستم های مدرن تزریق سوخت که سوخت را با فشار بسیار بالا مستقیماً به محفظه احتراق می پاشند تا مصرف سوخت کاهش و قدرت افزایش یابد.
سیستم خنک کننده (Cooling System): به دلیل فشار کاری بالا، رادیاتورهای بزرگ و فن های قوی وظیفه دفع گرمای شدید موتور را دارند.
3. ویژگی های فنی مهم
گشتاور بالا: برخلاف خودروی سواری که به شتاب صفر تا صد اهمیت می دهد، در اتوبوس، توانایی حفظ سرعت در سربالایی ها (گشتاور در دور موتور پایین) اهمیت دارد.
استانداردهای آلایندگی (Euro 5 یا Euro 6): موتورهای اتوبوس های جدید دارای سیستم های پیشرفته ای مثل SCR (کاهش کاتالیزوری انتخابی) با استفاده از محلول AdBlue هستند تا گازهای سمی خروجی از اگزوز را به نیتروژن و بخار آب تبدیل کنند.
محل قرارگیری موتور: در اکثر اتوبوس های مدرن بین شهری، موتور در بخش عقب اتوبوس نصب می شود تا صدای موتور، لرزش و گرمای آن کمتر به فضای مسافران منتقل شود.